Rośliny chronione w Beskidzie Małym (Strona 5 z 9)

Zdecydowanie tak, chociaż mam szansę je rozpoznać, gdybym przypadkiem się na nie gdzieś natknęła

marekk500, Gustek  Kolejna, bardzo udana współpraca naszych forumowiczów

Tak trzymać

Wokół góry, góry i góry...i całe moje życie w górach.
Ileż piękniej drozdy leśne śpiewają,niż śpiewak płatny na chórach.
Wokół lasy, lasy i wiatr...i całe życie w wiatru świstach,
Wszyscy, których kocham, wita was modrzewia ikona złocista. (J.Harasymowicz)

„Kalina”

Rosła kalina z liściem szerokiem,
Nad modrym w gaju rosła potokiem,
Drobny deszcz piła, rosę zbierała,
W majowym słońcu liście kąpała.
W lipcu korale miała czerwone,
W cienkie z gałązek włosy wplecione
Tak się stroiła jak dziewczę młode
I jak w lusterko patrzała w wodę.
Wiatr co dnia czesał jej długie włosy,
A oczy myła kroplami rosy.
U tej krynicy, u tej kaliny
Jasio fujarki kręcił z wierzbiny
I grywał sobie długo, żałośnie,
Gdzie nad krynicą kalina rośnie,
I śpiewał sobie: Dana! oj dana!
A głos po rosie leciał co rana.
Kalina liście zielone miała
I jak dziewczyna w gaju czekała.
A gdy jesienią w skrzynkę zieloną
Pod czarny krzyżyk Jasia złożono,
Biedna kalina znać go kochała,
Bo wszystkie swoje liście rozwiała,
Żywe korale wrzuciła w wodę,
Z żalu straciła swoją urodę.

/Teofil Lenartowicz/

Ileż to wierszy, tekstów piosenek, przyśpiewek napisano o tej roślinie . Powstał nawet odcinek znanego polskiego serialu pod tym tytułem . W słowiańskiej tradycji ludowej roślina ta miała szczególne uznanie. Symbolizowała bowiem młodość, niewinność, także smutek. Była natchnieniem dla poetów i kompozytorów. Imię Kalina to jedno z piękniejszych imion żeńskich . A wszystko to za sprawą jej pięknych czerwonych korali .
Do napisania paru słów o kalinie skłoniły mnie piękne zdjęcia tej rośliny naszego Forumowicza markka500, który zamiast się nam nimi pochwalić, schował je w swoim albumie .

foto: marekk500

Krzewy kaliny koralowej (Viburnum opulus L.) spotykane są w Beskidzie Małym dosyć często, przede wszystkim w miejscach wilgotnych, w grądach i na obrzeżach lasów. Kalina występuje niemal w całej Polsce . Nie rośnie jednak wysoko w górach np. nie spotyka się jej w Tatrach. Kwitnienie tej rośliny przypada na maj i trwa aż do lipca. Kwiaty kaliny są białe, pięciopłatowe i niezbyt przyjemnie pachną, za to tworzą dosyć ładne baldachogrona, a gatunki ozdobne, sadzone często w naszych ogrodach, okazałe „śnieżne kule”. Kalina ma dwa rodzaje kwiatów: płonne (nie posiadające pręcików ani słupków) i płodne. Na zewnątrz baldachu są kwiaty płonne, większe , zupełnie płaskie, pełniące rolę wabika. W środku znajdują się te właściwe, odpowiedzialne za przedłużenie gatunku. Przypominają kształtem  małe dzwoneczki. Liście kaliny różnią się całkowicie od często z nią mylonym jarzębem pospolitym (jarzębiną). U kaliny są one klapowane, a u jarzębia nieparzysto-pierzaste. Kalina ma liście trój, rzadziej pięcioklapowe, które rozwijają się równocześnie z kwiatami. Jesienią przebarwiają się na kolor purpurowy. Korale kaliny dojrzewają wczesną jesienią, są żywoczerwone i lśniące. W przeciwieństwie do jarzębiny dłużej pozostają na drzewie. Powodem są zawarte w nich niesmaczne garbniki, które niechętnie zjadają ptaki i inne zwierzęta. Pewnie dlatego Markowi udało się w październiku sfotografować jeszcze dorodne grona . Jedynie drozdy, rudziki i zięby gustują w czerwonych koralach, uzupełniając sobie nimi swój jadłospis.

foto: marekk500

Kalinę zalicza się ze względu na zawartość substancji trujących w owocach i korze do roślin trujących, chociaż trzeba przyznać, że patrząc na zdjęcia jagód, aż ślinka leci, żeby je zerwać i zjeść . Owoce kaliny, podobnie jak owoce jarzębiny, po przetworzeniu nadają się jednak do spożycia. Zawierają sporo cennych mikroelementów i kwas foliowy. Nie powinno się jednak spożywać surowych jagód, ponieważ powodują zatrucia i to nieraz bardzo silne.  Kalina była i jest rośliną wykorzystywaną w ziołolecznictwie. Jako surowca zielarskiego używa się kory, owoców, a nawet korzeni. Leczono i leczy się nadal jej zielem wiele dolegliwości nie tylko u ludzi, ale również u zwierząt. W związku z pozyskiwaniem surowca zielarskiego, a także zmniejszaniem się obszarów jej naturalnego występowania gatunek ten zaczyna powoli z niektórych miejsc znikać. Nastąpiła więc konieczność objęcia go częściową ochroną gatunkową. Mamy wiec kolejną roślinę na naszej liście roślin chronionych w BM. .

Mam nadzieję, że marekk500 nie będzie mi miał za złe, że wyciągnęłam jego kalinę na „światło  Forum” .

Ostatnio edytowany przez nena (2011-02-07 21:45:31)

Neno, chyba żartujesz . Bardzo się z tego cieszę . Ha, gdybym to ja wiedział, że to jest kalina (bo ja się nie znam - ja elektryk jestem ),  pewnie zapodałbym obrazek, a tak, to właśnie jest jak napisałaś "schował je w swoim albumie... " Ale dobrze że jesteś Neno "na posterunku" .  Dzięki Tobie dowiadujemy się różnych wspaniałych rzeczy o florze B.M.

Liczę na to !!!

Ciekawe zimowitowe wieści Nena

Ja je od krokusów odróżniam jeszcze po tym, że jak mi sie wydaje są takie "wyciągnięte" chuderlawe a krokusy dla mnie są takie "krzepkie"    ale to być może tylko moje odczucia

Wokół góry, góry i góry...i całe moje życie w górach.
Ileż piękniej drozdy leśne śpiewają,niż śpiewak płatny na chórach.
Wokół lasy, lasy i wiatr...i całe życie w wiatru świstach,
Wszyscy, których kocham, wita was modrzewia ikona złocista. (J.Harasymowicz)

śliczne Marku ! . Starsze tj. kilkuletnie okazy mogą mieć na pędzie więcej niż jeden kwiat. W Beskidzie Małym spotkałam zimowity, ale w ogródkach . W naturze też ich nigdzie jeszcze nie widziałam.

Zimowit jesienny podawany jest tylko z 1 naturalnego stanowiska w Beskidzie Małym, ze skraju łąki na Kiczerze o ekspozycji NW i wysokości 610 m. Sam nigdy naturalnie zimowita jesiennego nie widziałem w Beskidzie Małym, za to widziałem tylko jego liście wiosną na Górze Tuł w Lesznej Górnej. Warto by było potwierdzić to stanowisko zimowita z Kiczery

Do zakwitnięcia zimowita trzeba poczekać aż 8 miesięcy, w takim razie wspomnę o jeszcze piękniejszej roślinie występującej w Beskidzie Małym lilii złotogłów, która kwitnie od czerwca do lipca - czyli za 6 miesięcy. Naturalne stanowisko kwitnącej lilii złotogłów spotkałem raz w Beskidzie Małym na północnym stoku Gaików, w lesie nawiązującym do grądów, niedaleko leśniczówki Lipnik. Według pracy Kotońskiej z terenu Beskidu Małego podaje się 12 stanowisk lilii złotogłów. Są to m. in.: Lipnik 420 m (moje potwierdzenie), Żar 520 m, Hrobacza Łąka 720 i 750 m, Szeroka 750 m, Żurawnica (zaliczana jeszcze wtedy do Beskidu Małego) 730 m, Gibasów Wierch 750 i 755 m Można by było skusić się również na tą roślinę

Mamy początek lutego, a już miałem okazje widzieć pierwszą tegoroczną zakwitniętą roślinę chronioną jaką jest przylaszczka pospolita, wprawdzie na Pogórzu Śląskim, ale w jego najwyższych położeniach W związku z tym możliwe że już kwitnie ona w Beskidzie Małym, co jest wyjątkowo wczas jak na ten gatunek, którego kwitnienie zaczyna się dopiero od połowy marca

Z obszaru Beskidu Małego podaje się tylko 2 stanowiska przylaszczki pospolitej: Lipnik 405 m i
Hrobacza Łąka. Ale stanowisk zapewne jest więcej, wystarczy przeczesać niższe położenia górskie porośnięte przez las grądowy, w miejscu wilgotnym i nieco prześwietlonym, najlepiej na podłożu wapiennym, a napewno się trafi Zdjęcie przylaszczki mam umieszczone na stronie http://www.bio-forum.pl/cgi-local/board … 95839.html dostępnej dla zarejestrowanych.

Oto zaległe fotki nasięźrzała pospolitego (Ophioglossum vulgatum) z Beskidu Małego.


Nasięźrzał pospolity jak pokrewne mu paprocie uważane są za relikty flory paleozoicznej.
Paproć ta ma liście podzielone na blaszkę liściową o kształcie jajowatolancetowym i część zarodnionośną będącą w postaci kłosu zarodnionośnego, zakończonego kończykiem z obustronnym ułożeniem zarodni, osadzonym na długim ogonku. W Polsce jest gatunkiem dość rzadkim i zagrożonym w wyniku osuszania i zarastania jego siedlisk. Jest jednym z dwóch gatunków stwierdzonych w naszym kraju z rodzaju nasięźrzał. Z obszaru Beskidu Małego podaje się pięć stanowisk nasięźrzała pospolitego: Kuków, Złota Góra, Leskowiec, Łamana Skała i Bujakowski Groń. Mi się udało w zeszłym roku potwierdzić go na dwóch z tych podanych stanowisk. Według legendy nasięźrzał uważany jest za paproć miłości

Ostatnio edytowany przez Dariusz Tlałka (2011-02-18 15:43:07)

co prawda mamy już koniec lutego , ale to nic nie zmienia ...

W związku z tym, że Darek T. już na początku lutego natknął się na pierwszą wiosenną roślinę tej zimy , na dodatek chronioną, postanowiłam dodać ją do naszej kolekcji roślin chronionych rosnących bądź spotykanych w BM –ie. Chodzi o przylaszczkę pospolitą (Hepatica nobilis) . Ja osobiście przylaszczki w naturze w BM-ie jeszcze nie spotkałam, ale liczę na to, że tego przedwiośnia przy pomocy Darka T. uda mi się, bo mam nadzieję, że wszystkie jeszcze nie zakwitły . Łacińska nazwa tej rośliny kojarzy się z jednym z narządów – wątrobą. Otóż trójklapowe liście przylaszczki przypominają wyglądem płat wątroby. Jednak nie wszystkie odmiany mają trójklapowe liście. Zdarzają się również z jedną lub dwoma klapami. Ze względu na kształt liści przylaszczka zwana była również wątrobnicą, wątrobnikiem i zielem wątrobnym, co by znaczyło , że stosowana była również w ziołolecznictwie m.in. przy schorzeniach wątroby.

foto: Dariusz Tlałka

Przylaszczka należy do rodziny jaskrowatych, zatem podobnie jak one, jest rośliną trującą. Nie należy rośliny rozcierać, wyciskać z niej soku, tudzież zjadać , gdyż ma właściwości drażniące i może doprowadzić do ciężkich zatruć. Przylaszczki kwitną na przełomie marca i kwietnia na niebiesko, fioletowo bądź różowo. Zdarzają się również kwiaty białe. Istnieją także odmiany ogrodowe o kwiatach pełnych .

Ostatnio edytowany przez nena (2011-02-27 19:31:38)